چهــــــرگان یک روستای پرجمعیت، با مردمانی فرهنگی، پرتلاش و خونگرم، با قدمت چندصد سال، در فاصله 30 کیلومتری شهرستان شبستر در آذربایجان شرقی، در دامنه جنوبی رشته کوه های میشوداغ و به فاصله حدود 4 کیلومتری سمت شمالی دریاچه ارومیه قرار دارد.

این قرارگیری منظره ای زیبا و مبهوت کننده از طبیعت چهارفصل آذربایجان را به نمایش می گذارد. بدین ترتیب که اگر در یک نقطه توقف کرده و سمت شمالی و جنوبی خود تماشا کنید در سمت شمال منظره ای از رشته کوههای میشوداغ، باغات میوه و خانه های نیمه مدرن چهرگان را ملاحظه خواهید کرد و در سمت جنوب، باز هم باغهای سرسبز و جاده تبریز – ارومیه در میان آنها، سپس یک دشت نیمه خالی و ریل راه آهن ایران – ترکیه و در نهایت منظره چشم نواز دریاچه زیبای ارومیه را خواهید دید که به انتهای نگاهتان احساسی از جنس طبیعت بکر، که به مدرنیته صنعتی دهن کجی می کند، خواهد بخشید.

 از آثار باستانی چهرگان، تپه چهرگان مربوط به هزاره اول قبل از میلاد است و در شهرستان شبستر، بخش مرکزی، روستای چهرگان واقع شده و این اثر در تاریخ ۷ مهر ۱۳۸۱ با شمارهٔ ثبت ۶۲۶۸ به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.

هر چند بسیاری از آثار قدیمی روستا متاسفانه به علت سهل انگاری در نگهداشت آنها از بین رفته اند لیکن به چند مورد از آنها اشاره می شود چراکه اینگونه آثار به نوعی بیانگر تفکر علمی و والای ساکنین گذشته چهرگان، میزان جمعیت آن و تاثیر آن در فرهنگ ساکنین چهرگان معاصر است.
یک حمام با قدمت حدود دویست سال، در عمق شش متری زمین که با ساختار کاملا علمی و پیشرفته نسبت به زمان خود ساخته شده بود و تا چند سال پیش همچنان پذیرای ساکنین برای گرد و غبار روبی جسم و روحشان بود و جالبتر اینکه که فاضلاب حمام به طریق کاملا بهداشتی، از طریق یک تونل بزرگ زیر زمینی به بیرون از روستا هدایت شده بود.

چشمه ای با آب فوق العاده گوارا، که توسط تونلی زیرزمینی و قابل لایروبی از زیر خانه ها عبور داده شده و به مرکز روستا منتقل شده است و جالب تر اینکه آب خروجی چشمه در مرکز روستا، در فصل تابستان بسیار خنک و در فصل زمستان کاملا گرم است.

چهار باب آسیاب آبی که با بسترسازی کامل برای ارتفاع گرفتن آب و براساس استفاده از انرژی جاری شدن آب از ارتفاع بالا، طراحی و ساخته شده بودند و تقریبا تا 25 سال پیش همه آنها سالم بودند و مردم همچنان از آنها استفاده می کردند و مواردی از این قبیل نشان از دانش ساکنین گذشته چهرگان است.

برابر روایت های موجود، تعدادی از بزرگان چهرگان، در انقلاب مشروطیت نقش موثری داشته و در آن زمان، از اعضای مجلس مشروطه خواهی تبریز بوده اند.

به نظر می رسد فرهنگ معاصر جوانان چهرگان در دانش جویی و علم خواهی، ارثیه ای با ارزش از روحیه دانش گرایی نیاکانشان است. هم اکنون تعداد زیادی از جوانان روستا، شاگردان و دانشجویان ممتاز مدارس و دانشگاهها بوده و تعدادی از آنها به عنوان استاد دانشگاه، رئیس دانشگاه، نویسنده و مدیر سازمان، در نقاط مختلف کشور از جمله تهران مشغول بکارند.

اگر به عنوان غریبه به این روستا سفر کنید اصلا احساس غریبی نخواهید کرد چون درک فرهنگ متفاوت و کثرت گرایی دمکراتیک و احترام به همنوع در ذات مردمان آن جای گرفته است.